UZ PRIKAZIVANJE TV SERIJE "SENKE NAD BALKANOM"

Ko je bio Mustafa Golubić, najmisterozniji lik u seriji i čovjek sa 100 lica

Nedjeljni magazin05.11.17, 21:26h

Ko je bio Mustafa Golubić, najmisterozniji lik u seriji i čovjek sa 100 lica
U velikoj hit seriji "Senke nad Balkanom" jedan od glavnih likova je Mustafa Golubić, rođeni Stočanin i mitska ličnost 20 vijeka. U seriji ga igra Goran Bogdan, a o njemu odavno postoje brojne legende - od njegovih odnosa sa Staljinom, ubistva kralja Aleksandra i Trockog do činjenice da ga Tito nije volio

 

U seriji  se pojavljuju istorijske ličnosti i to neke koje su za sobom ostavile oreol misterije i čija imena decenijama već koketiraju sa mitologijom. Jedan je svakako ruski general Vrangel, a drugi je Mustafa Golubić.

Za diskusiju je, ali sigurno da je mnogo onih gledalaca kojima je jedan od najefektnijih replika u prvoj epizodi bila ona: "Cio Balkan zna ko je Mustafa Golubić". Na ruskom, naravno.


Dakle, serija može da se gleda i bez prethodnog znanja "ko je Mustafa Golubić" - ipak je trilerski zaplet na prvom mestu - ali, nije loše i osvežiti sećanje na ovu istorijsku pojavu. I ne samo zbog gledanja serije...

Zvali su ga modernim hajdukom, bio je sovjetski obavještajac, Apisov čovek za „specijalne operacije", učenik Voje Tankosića, zavjerenik protiv kralja Aleksandra Ujedinitelja, a u njegovom "si-viju" beleži se i da je organizator ubistva Lava Trockog...

 

Arhiv Mustafe Golubića u Arhivu Beograda otkriva: U Leskovcu je Mustafa boravio u više navrata: 1928, 1933/34, krajem leta 1940, u decembru 1940. i januaru 1941. godine. Legalno se kretao pod imenom Milorad Nikolić. U vezi je s Blagojem Nikolićem (učesnikom u Lenjinovom prevratu), u čijoj kući se izrađuju lažne isprave. Stanovao je u Pupinovoj ulici kod Paraskeve - Keve Đorđević i bio aktivan u Sindikatu. Smatrali su ga za obućara jer je izrađivao moderne ženske sandale „na štiklu" (nešto između sandale i opanka) i svoje rukotvorine prodavao radnicama u Radničkom domu i drugde. U Leskovcu je Mustafa otvorio radnju za izradu sandala koja se zvala „Venera" i zaposlio pedesetak radnika. Jedan svedok kaže: „Svi smo kod njega navraćali, popravljao nam je cipele i kuvao bosanski lonac.

 

Istoričar i publicista Miodrag Janković zabilježio je da je posle neuspelog atentata na kralja Aleksandra 1921. koji je izvršio Spasoje Stejić, kralj bio dobro obavješten ko iza svega stoji radeći mu o glavi i, kažu, do kraja života bio opsjednut Golubićem.

 

sead-trhulj

 

 Ne zna se kad je počeo da radi za sovjetsku obaveštajnu službu, za moćni „Crveni orkestar". Danas je poznato da je ta organizacija izgrađivana po sistemu trojki ili četvorki tako da u slučaju provala većina bude zaštićena (slično je bila ustrojena i „Crna ruka"). „Crveni orkestar" je bio delo general-lajtnanta Pavela Ivanoviča Berzina, učesnika Oktobarske revolucije u kojoj je komandovao zloglasnim Estonskim bataljonom, brinući se o ličnom obezbeđenju V. I. Lenjina. Ovog bivšeg agenta carske Ohrane regrutovao je lično Đeržinski u GPU koji je osnovan 6. februara 1922. Berzin je obučavao Golubića, Leopolda Trepera, Kopiniča, Blagoja Parovića, Dragišu Vasića... Ne zna se koliko puta i koliko dugo je Golubić boravio u Moskvi. I o tome ima mnogo kontroverznih detalja. Gotovo je sigurno da je u Moskvi imao ženu: Eduardu Isakovnu Eulešen, koja nije likvidirana u čistkama. Takođe, Mustafa je imao dobre odnose s porodicom J. V. Staljina i njegovom suprugom Nadeždom Alelujevnom.

O umješanosti Mustafe Golubića, recimo, u ubistvo Trockog za sada ne postoje nikakvi verodostojni izvori. Ostalo je kazivanje njegove najmlađe sestre Habibe, koju je Mustafa mnogo volio, da je u Ameriku (ili na povratku) stigao jednim brodom koji je prevozio banane. Njoj je Mustafa ispričao da je za vrijeme tog ilegalnog prebacivanja bio prisiljen da se hrani isključivo ovim južnim voćem. U Meksiku je Mustafi uspjelo da Trockog okruži sovjetskim agentima Italijanom Vitoriom Vidalijem i slikarom Dijegom Riverom (osnivač KP Meksika). David Alfer Sikerios (nasledio Riveru na čelu KP Meksika) je sa svojim ljudima pokušao da ubije Trockog 24. maja 1940. godine, ali nije uspio. Nepuna tri meseca kasnije to je uspjelo Ramonu Merkaderu, poznatom i kao Žak Mornar i Frank Džakson.

 

Mitovi i(li) činjenice 
 
- Učestvovao u pripremama za neuspjeli pokušaj atentata na kralja Aleksandra Karađorđevića 1921. 


- Kao oficir NKVD-a učestvovao u ubistvu kralja Aleksandra u Marseju 1934. 


- Otmičar generala Kutjepova 1930., vođe bjelogardejaca u ruskom građanskom ratu


- “Orkestrirao" ubistvo Lava Trockog u Meksiku 1940, pritom zaveo čuvenu Fridu Kahlu.


- Učestvovao u Njujorku u kidnapiranju sovjetskog dvostrukog agenta koji je počeo saradnju s američkim tajnim službama i organiziranju njegovog transporta u Moskvu


- Nesuđeni likvidator Josipa Broza


- Pričalo se da je govorio 14 svjetskih jezika


- Posjedovao 250 pasoša.

 

Nedavno je o književnik Sead Trhulj objavio knjigu o ovoj kontroverzoj ličnosti - Mustaf Golubić - čovjek konspiracije".

 

Više o Mustafi Golubiću možete čitati OVDJE.

 

(Nedeljnik/DEPO Portal/ak)


DEPO
KOMENTARI