ne štede se riječi

Bernard- Henry Lévy o Kusturici: Blijed je u svom blatu, jadan u propadanju, bljuje uvrede i zaboravlja...

Kultura13.05.19, 11:04h

Bernard- Henry Lévy o Kusturici: Blijed je u svom blatu, jadan u propadanju, bljuje uvrede i zaboravlja...
- On je odlučio oživiti je u trenutku kada se pripremam da u njegovom rodnom gradu, Sarajevu, igram pozorišnu predstavu "U potrazi za Evropom. Preći ću, iz milosrđa, preko opscenog tona njegovih uvreda - kazao je Levy

 

Poznati francuski filozof i pisac Bernard-Henry Lévy, čija će predstava "U potrazi za Evropom" biti prikazana večeras u Narodnom pozorištu u Sarajevu, reagirao je na posljednji napad režisera Emira Kusturice, poručivši da je braniti Evropu i Bosnu i Hercegovinu jedno te isto, dok je za Kusturicu istaknuo da je "blijed u blatu, jadan u svom propadanju, bljuvajući uvrede i zaboravljajući na svoj talent". 

 

Leyjeva predstava bit će izvedena u Sarajevu u sklopu njegove turneje u 20 evropskih gradova prije izbora za Evropski parlament. Za turneju je odabrao i dva grada iz zemalja koje nisu dio Evropske unije: Kijev i Sarajevo. 

 

Ističe da svađa između njega i Kusturice ne datira od juče. 

 

- On je odlučio oživiti je u trenutku kada se pripremam da u njegovom rodnom gradu, Sarajevu, igram pozorišnu predstavu "U potrazi za Evropom. Preći ću, iz milosrđa, preko opscenog tona njegovih uvreda. Isključujem, u njegovu korist, ideju reprodukcije njegovog idiotskog prelaska sa pariškog "Café de Flore" na Venecuelu, u ritmu djetinje dijalektike, i da budem iskren, zapanjujuće glupoj - navodi Levy. 

 

Kako kaže, ono što je vrijedno zanimanja, međutim, je druga karijera, ona koju vodi paralelno sa karijerom reditelja, a koju takođe slijedi dosljedno i energično, i zahvaljujući kojoj je zaradio "Zlatnu palmu gluposti, Zlatnog medvjeda blamaže i veliku nagradu žirija sramote". 

 

- Ovu drugu karijeru započeo je početkom 1990. godine dok je njegov grad umirao pod granatama a on zauzimao stranu onih koji su bacali te granate. U to vrijeme, konstantno je slavio apologiju ratnog zločinca Radovana Karadžića za kojeg je čak komponovao i pjesmu; fasciniran je velikim ratnim zločincem koji je odgovoran i kriv za Srebrenicu, Ratkom Mladićem; Slobodan Milošević bio mu je specijalni VIP gost na premijeri filmova. Zatim, poslije 2010. godine, druga etapa. Kao sada potvrđen autor, bavio se temom koja mu savršeno pristaje: Vladimirom Putinom, njegovim novim idolom. Blagoslovio je aneksiju Krima, pod okriljem nacionalističkih ratnih pasa svih vrsta. Istovremeno, idealizirao je Bjelorusa Lukašenka koji "vlada svojom zemljom (citiram ga) sa velikim poštovanjem i na originalan način" - drugim riječima, mučenjem svojih protivnika - navodi Levy. 

 

Ukratko, smatra on, Kusturica je potvrdio je svoju vrijednost moralnog beskičmenjaka nezrelim pohvalama za vođe Kremlja i Minska – na dobrom je putu da dobije Oskara za neofašizam. 

 

- I onda posljednja faza – ona u kojoj istrošeni autor, reditelj koji ne snima, zaboravljeni umjetnik, odlučuje da igra na kartu povratka izgubljenog sina svoje domovine i da se vrati korjenima: i tako postaje pristalica, šta ja to govorim?, zvanični savjetnik Dodika, ultranacionaliste, negatora genocida u Srebrenici, čovjeka koji mrzi Sarajevo, a Bosnu vidi kao propalu zemlju – ali koji je, zahvaljujući apsurdu dejtonskih institucija, upravo preuzeo, u glavnom gradu, mjesto predsjedavajućeg tročlanog, rotirajućeg Predsjedništva. U tri faze i 25 godina, Emir Kusturica će preći od "Cigani lete u nebo" do "Tirani lete u nebo". Život je čudo, govorio je u svojoj mladosti: politički dio njegovog života je postao autentični brodolom. Nekada talentovani avatar balkanskog Fellinija a sada gusar bez slave ni inspiracije odbačenog Musolinija s Kavkaza, pred kraj svog postojanja, zamijenio je Johnny Deppa i Faye Dunaway srpskim policajcima; zlatne kamere željeznim mislima; žive mitove sedme umjetnosti sitnim autoritativnim ribama - kaže Levy. 

 

Da bi se objasnio ovaj debakl, Levy poručuje da imamo dva izbora. 

 

- Mogli bi pokušati hipotezu o zanesenosti, dugom travelingu, u kojem bi se, bez rezanja ili montaže, moglo vidjeti da je otkačeni bard postao krezavi čuvar neliberalizma; inventivni filmski stvaralac gradi novi grad koji bi po njemu trebao biti jedini grad u Evropi "bez izbora ili demokratije"; pustolovni i blesavi umjetnik koji je sa drske melanholije njegovih prvih filmova prešao na pompezne i sramotne riječi, sa romantičnog Novog vala na fašistički Novi poredak. Ali vjerujem u suprotnu hipotezu: ne horizontalnim pomjeranje kamere, nego zumiranjem, produbljivanjem slike, koja bi ovog čovjeka prikazala onakvim kakav jeste i kakav je uvijek i bio: nekada je mrzio ideju plurietničke Bosne, danas je u rukama neprijatelja liberalne i otvorene Evrope; juče je bio suverenista, danas je zaljubljenik Putina; bivši virulentni nacionalista, sada je opijen diktatorskom vrtoglavicom; jednom populista, uvijek populista; podržati Miloševića kao što bi, 25 godina kasnije, mogao podržati Salvinija ili Orbana; opijen istom urotom koja ga je, u razmaku od jedne generacije, zavela u iste moralne greške; i taj "zamor" demokratijom koji je Kusturica tada osjećao, nije nikada tako živ i oživljen kao u koherentnom društvu nacionalista koji povraćaju na Evropsku uniju – tu političku konstrukciju, jednako čudesnu, kao što je bila mala multifonfesionalna Bosna - navodi Levy. 

 

I zato je, poručio je, "braniti Evropu i Bosnu i Hercegovinu, jedno te isto". 

 

- Zato nikada nije bilo toliko važno doći u Kusturicin rodni grad – koji je privremeno postao i grad Dodika, tog "pod-Putina". Zato je Kusturica junak svog nenapisanog filma – onog u kojem se u proteklih dvadeset pet godina bavio identitetskim povlačenjem i okrutnim nagonom za fašizam. I tako je Kusturica – koji je svojim magičnim realizmom mogao postati veliko ime komedije dell’arte svjetske kinematografije – trideset godina kasnije, bliži konformisti Bertolucciju: blijed u blatu, jadan u svom propadanju, bljuvajući uvrede i zaboravljajući na svoj talent. Ovo nije odgovor, a još manje "napad"; ovo je precizna, klinička analiza slučaja Kusturica - zaključio je Levy.

 

(FENA/mr)



Komentari - Ukupno 17

NAPOMENA - Portal Depo.ba zadržava pravo da obriše neprimjereni dio ili cijeli komentar bez najave i objašnjenja. Mišljenja iznešena u komentarima nisu stavovi redakcije web portala Depo.ba!
Prikaži još